Vier Communities of Practice
Na de presentatie van De nieuwe koers in 2023 gaven de partners van CIV Welzijn & Zorg aan de volgende stap met elkaar te willen maken. Verder bouwen op vruchtbare grond. Maar hoe zet je die volgende stap? Margot Röst, programmamanager CIV Welzijn & Zorg en teamleider innovatie bij mboRijnland en adviseur Ria van Oosterhout, betrokken bij de opstart van het CIV, maakten met behulp van de partners de vertaalslag van de nieuwe koers naar een werkbare situatie. Met trots presenteren zij vier Communities of Practice en een online community. Over innovatie gesproken.
De boodschap na de bekendmaking van de nieuwe koers was duidelijk: we gaan door. Hoe zijn jullie vervolgens aan de slag gegaan?
Margot: “Op basis van de nieuwe koers, hebben we een samenvatting gemaakt van onze succesfactoren. De titel vind ik erg aansprekend: verder bouwen op vruchtbare grond. Vandaar uit zijn drie functies geformuleerd: de innovatiemotor, het practoraat en de kenniscommunity. Onze gezamenlijke ambities zijn vertaald in onze speerpunten: Modulair en certificeerbaar onderwijs, Ontwikkeling en implementatie van zorgtechnologie, Leren in de context van de praktijk en Andere kijk op inzetbaarheid van personeel. Hoe kunnen we die met elkaar in verbinding brengen, zodat er echt innovatie tot stand komt, samenwerkend met het werkveld, overheid en onderwijs. Dat is de kern van het CIV. Gaandeweg dit proces kwamen we op het idee om Communities of Practice in te richten.”
Hoe ziet zo’n Community of Practice er uit?
Margot: “Een Community of Practice (CoP) is een samenwerkingsvorm. Ieder speerpunt krijgt een eigen CoP, met elk een regisseur vanuit onze partners, vanuit zorg, welzijn of gemeente. En één vanuit het onderwijs. Samen bouwen zij die Community of Practice en spelen in op datgene wat er gebeurt in het veld. Daar komen thema’s uit voort, waar vervolgens projecten aan worden gekoppeld. Zo ontstaat er veel meer in samenwerking met het werkveld. Daarnaast wordt bij iedere CoP de samenwerking met het practoraat verstevigd. Hierdoor ontstaat ook een samenwerking tussen mbo, hbo en wo. Zoals het er nu naar uitziet, gaan onze projectleiders Brenda van Zeeland en Arianne Riedijk de CoP Zorgtechnologie bemensen samen met de projectleider Innovatie van ZWconnect.”

Wat is nu de eerstvolgende stap?
Margot: “Ook het kernteam is enthousiast over deze samenwerkingsvorm. Belangrijk, want zij zijn onze ambassadeurs. De eerste stappen voor de CoP Ontwikkeling en implementatie van zorgtechnologie zijn al gezet. De tweede die al wat concreter gaat worden, is Andere kijk op inzetbaarheid, gericht op kinderopvang. Net als bij Zorgtechnologie gebeurt dit vanuit een aanjaagfinanciering van Medical Delta. Dit gebeurt in samenwerking met het hbo en ons practoraat. Overigens krijgt iedere CoP een eigen onderzoeksdocent, die in verbinding is met het practoraat.”
Ria: “Hoe het verder verloopt heeft met verschillende zaken te maken. Wat gebeurt er in het werkveld? Maar ook het monitoren van kansen. We hebben vruchtbare grond, maar daar moet het werkveld ook bij aan kunnen sluiten. Deze manier van werken is voor het CIV nieuw en uitdagend, maar zeker kansrijk.”
Er zijn ook plannen rondom een online community. Hoe gaat dat eruitzien?
Margot: “Eén van onze functies is een kenniscommunity, dat vertalen we naar een toegankelijke, interactieve online omgeving waar partners met elkaar innovaties, kennis en kunde kunnen delen. mboRijnland heeft al een online platform voor haar alumni. Dat werkt naar alle tevredenheid. Die ervaring kunnen we goed gebruiken.”

Ria: “Het is best wel een vooruitstrevende community. Er zijn allemaal verschillende lagen. Ook de CoP’s gaan er gebruik van maken. Dus je communiceert op het niveau van het hele CIV, maar ook op het niveau van een CoP en het practoraat. Het is een verdieping en een verbreding waar het werkveld, onderwijs en overheid samenkomen, een plek voor interactie. Waar mensen zich echt uitgenodigd en gehoord voelen. Er moet ook een soort eigenaarschap ontstaan bij de partners zelf. We hebben onlangs een kick-off gehad met het kernteam. Daar werd het ook goed ontvangen. mboRijnland is misschien de penvoerder, maar dat betekent niet dat we alles bedenken. Het gaat juist over het commitment. Wat vinden de partners belangrijk in zo’n online community? Als er een investering gevraagd gaat worden, moeten zij zich hier ook aan kunnen verbinden en zeggenschap hebben.”
De Community of Practice, een online community, wat is de toegevoegde waarde voor de partners van het CIV?
Ria: “Die toegevoegde waarde is al gebleken toen de nieuwe koers is ingeslagen. Voor alle betrokkenen, voor het werkveld en ook voor de studenten. We hebben met elkaar gezegd, dit CIV betekent echt iets. Nu bouwen we voort op wat we de afgelopen jaren met elkaar hebben opgebouwd. Dat doen we altijd voor die student, maar ook voor de plek waar de student gaat werken. Dat is die vruchtbare grond ontwikkeling.”
Margot: “Precies, neem als voorbeeld werkplekleren. Daar zijn we vijf jaar geleden mee begonnen als een enorme innovatie, maar uiteindelijk hoop je dat het iets blijvends wordt. Inmiddels zegt het werkveld unaniem: we willen niet meer zonder. Uiteindelijk wordt dat geïntegreerd in ons onderwijsaanbod, zodat er weer ruimte ontstaat voor nieuwe, innovatieve projecten.”
Gemeentes zijn ook partner van CIV Welzijn & Zorg, waar zit voor hen de toegevoegde waarde?
Ria: “Een regionaal lerend netwerk is voor een gemeente belangrijk. En ik denk dat we wel kunnen stellen dat CIV Welzijn & Zorg een aanjager is. Het is niet alleen maar met elkaar praten bij bijeenkomsten. Maar echt doen.”
Margot: “Zeker. Met elkaar samenwerken in het regionaal lerende netwerk en dat vervolgens weer delen en implementeren. Kijk naar het Experimenteerhuis in Zoetermeer. Het levert iets op voor de student, de zorgprofessional én de inwoner van Zoetermeer, het welzijn van de burgers.”

Waar staan we volgend jaar?
Margot: “Dan draaien de CoP’s en behalen we resultaten. Mensen zeggen, ik wil eigenlijk niet meer zonder. Net als nu het geval is met werkplekleren. Er zijn mooie ontwikkelingen gaande die de samenwerkingen tussen hbo en wo versoepelen, men weet elkaar steeds beter te vinden. Opleiden door verbinden, zodat toekomstige professionals zich goed kunnen handhaven in de maatschappij. Mbo’s doen het, ondernemen actie. Kijk maar naar de Bus to the Future en het Experimenteerhuis. Die zijn echt door verbinding tot stand gekomen.”
Ria: “Ik hoop dat er meer gericht gewerkt gaat worden aan projecten met die drie functies, dat die veel beter met elkaar in contact staan. Het geheel is een innovatiemotor. Je hebt een online community, een practoraat en de CoP’s. Dat geheel, met het CIV als smeerolie, dat is de ambitie.”
Tot slot, Ria, je was de eerste twee jaar betrokken bij het opzetten van CIV Welzijn & Zorg en je bent in deze fase weer even betrokken. Hoe kijk je hiernaar?
“CIV Welzijn & Zorg is een heel bijzonder samenwerkingsverband. Dat komt ook door mboRijnland, waarbinnen het CIV goed kan opereren. Leuk om in deze fase even te mogen meewerken, te zien hoe alles is opgebouwd en hoe die nieuwe koers is ingezet. Er staat echt een stevig CIV. Nou, beter kan je je natuurlijk niet wensen.”
Save the date!
Tijdens onze werkveldconferentie op dinsdag 3 december 2024 staan we uitgebreid stil bij de Communities of Practice en de online community. Kom je ook?