Verrassende uitkomsten zorgchallenge ‘Eten zonder handen’

Op 14 juni was de eindpresentatie van de zorgchallenge Eten zonder Handen. Technasiumleerlingen van Melanchthon Bergschenhoek en Oranje Nassau College Parkdreef, ICT studenten van de Haagse Hogeschool en mboRijnland studenten Verpleegkunde uit Zoetermeer presenteerden hun oplossingen bij Rijndam Revalidatie in Rotterdam. Een unieke samenwerking tussen voortgezet onderwijs, mbo en hbo.

Bij de opening van de eindpresentatie kijkt vierdejaars mboRijnland student Verpleegkunde Jaya terug op een efficiënte samenwerking: “We hebben elkaar echt nodig. Wij hebben onze ervaringen met het werken met zorgprofessionals en hebben cliënten in beeld die behoefte hebben aan een eetrobot. Deze input konden de studenten en leerlingen meenemen bij het bedenken en maken van de robotarm. Mooi dat dit wordt doorontwikkeld tijdens een volgende zorgchallenge bij Rijndam.”

Zonder te knoeien

Daarna trappen de hbo-studenten ICT af met hun eindpresentatie. “Een robotarm is handig voor mensen die minimale kracht in hun onderarm en handen hebben en daardoor vaak niet zelfstandig kunnen eten. Onze oplossing is een assistent robotarm die meebeweegt met de mond en verschillende soorten bestek kan gebruiken. De vereisten zijn dat de robotarm een lepel stabiel en zonder te knoeien naar de mond brengt, met een afdekklep eroverheen, zodat de soep warm blijft. We hebben ook grijpertjes bedacht waarmee salade kan worden gegeten.”

Om ervoor te zorgen dat de robotarm de mond goed kan bereiken, maken de studenten gebruik van gezichtsherkenning. Vervolgens moesten alle drie de elementen, de robotarm, het bestek en gezichtsherkenning met elkaar worden verbonden. En voilà, daar is de werkende robotarm. Student: “We hebben nu gewerkt met een bestaande, niet werkende arm, maar als er meer tijd en geld is dan kan dit met een 3D-printer worden gemaakt.”

Soep en een tompouce

Een soeplepel en het eten van een salade, de studenten hebben dit niet zelf bedacht. Tijdens de kick-off van deze zorgchallenge drie maanden eerder in het Experimenteerhuis in Zoetermeer waren ervaringsdeskundigen Robin en Sana aanwezig. Door hun spierziekte weten zij alles van eten zonder handen. Zo vertelden zij dat hun robotarm heel traag werkt. “Mijn eten is na drie happen koud. Soep eten of een tompouce is al helemaal niet te doen. We willen zelfstandig kunnen eten, zonder hulp van anderen.” Een duidelijk verzoek dus, waar de deelnemers serieus mee aan de slag zijn gegaan.

De leerlingen Technasium van het Oranje Nassau College Parkdreef laten het door hun bedachte ontwerpproces en het definitieve ontwerp zien via een posterpresentatie. Hier komen verrassende elementen naar voren. Maak de robotarm met een clip vast aan de rolstoel en maak de arm van aluminium, want dat is goedkoop en gerecycled. Ook zij hadden goed geluisterd naar de wensen van Robin en Sana. “Bij het eten van een tompouce maak je gebruik van haakjes aan de robotarm, die eerst de bovenkant eraf haalt en daarna kan je de onderkant eten. Oh ja, en de robotarm bestuur je natuurlijk met je telefoon via een app.”

Reggy Koster, ergotherapeut bij Rijndam Revalidatie reageert enthousiast op de eindpresentaties. “Ik vind het heel mooi dat jullie goed hebben geluisterd naar de wensen van Robin en Sana. Jullie denken out of the box en denken goed na welke mogelijkheden er zijn. Regelmatig zit ik met experts om tafel om oplossingen te bedenken voor mijn cliënten, of omdat ouders graag wensen dat hun kind zelfstandiger kan leven. Dat proces hebben jullie nu ook uitgevoerd. Heel waardevol.”

Leren van elkaar

De zorgchallenge Eten zonder handen komt voort uit het Experimenteerhuis. Onder aanvoering van het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Welzijn & Zorg werken mboRijnland, De Haagse Hogeschool, de Thuisleefgroep, Oranje Nassau College Parkdreef, Melanchthon Bergschenhoek, Vierstroom Zorg Thuis, gemeente Zoetermeer, Palet Welzijn en InZet, Mobile Care, Samen Zoetermeer Gezond en ZWconnect hier aan innovatieve projecten rondom zorgtechnologie. Studenten, zorgprofessionals, cliënten en mantelzorgers experimenteren met zorgtechnologische producten. Projectleider Arianne Riedijk: “Zoals dit project Eten zonder handen. Het unieke hieraan is dat die verschillende leerlijnen samenwerken, inclusief het voortgezet onderwijs.” Chèr, docent aan het Oranje Nassau College Parkdreef beaamt dit: “Die samenwerking tussen verschillende onderwijsinstellingen is zo belangrijk. Ze leren van elkaar tijdens zo’n proces. Mijn leerlingen zijn echt gegroeid. Bovendien komen zij aanraking met een eventueel toekomstig beroep.” Die combinatie van leren in de praktijk maakt dit project helemaal bijzonder. Of zoals eerstejaars hbo student ICT Annaroos zegt: “Het is mooi om in contact te komen met de plek en de mensen waar wij deze opdracht voor bedenken en uitvoeren.”