“We maken de mbo student weerbaarder”
De eerste maanden van de door Nellie Klaasen ontwikkelde leerlijn ‘Stevig leren staan als mbo-Verpleegkundige/Verzorgende’ zitten erop. Hoe kijkt de onderzoeksdocent hierop terug? Wat is haar ambitie? En wat heeft zij daarvoor nodig van het werkveld? Tijd voor een interview.
Nellie is geen onbekende bij CIV Welzijn & Zorg. Tussen 2015 en 2020 was ze docent Maatschappelijke Zorg bij mboRijnland, daarna expertdocent Verpleegkunde. Vanaf de start van CIV Welzijn & Zorg is ze vier jaar betrokken geweest als projectleider bij Bus63.
Hoe ben je op het idee van de leerlijn gekomen?
“Het team Verpleegkunde en Verzorgende in Zoetermeer kreeg steeds meer signalen van het werkveld dat de studenten tijdens hun stage een beroepshouding lieten zien die niet voldeed aan hun verwachtingen. Zij vonden het lastig hier mee om te gaan. Tijdens mijn master ‘Leren en Innoveren’ heb ik evaluatief-actieonderzoek gedaan naar wat studenten nodig hebben om een professionele beroepshouding te ontwikkelen. Het wat trouwens opvallend dat er wel onderzoek is gedaan naar het ontwikkelen van een professionele beroepshouding van hbo- en wo studenten en amper naar die van mbo-studenten.
Hoe ben je met dit onderwerp aan de slag gegaan?
“In mijn actieonderzoek heb ik onderzocht wat studenten, volgens onderzoeken en literatuur, nodig hebben om een professionele beroepshouding te ontwikkelen. De richtlijnen uit dit literatuuronderzoek heb ik vergeleken met de lessen over een professionele beroepshouding aangevuld met focusgroepgesprekken met studenten, docenten en stagebegeleiders. Zowel studenten als docenten gaven aan meer en concretere lessen te willen over het ontwikkelen van een professionele beroepshouding. Zo is het idee ontstaan voor de leerlijn ‘Stevig leren staan als mbo-Verpleegkundige/Verzorgende’. Ik heb me laten inspireren door het boek Stevig (leren) staan (Ruijters et al., 2023), waar Desiree Bierlaagh vanuit het practoraat CIV Welzijn & Zorg aan mee heeft geschreven.”
Hoe ziet de leerlijn eruit?
“De leerlijn bevat alle onderdelen die volgens de literatuur belangrijk zijn bij het ontwikkelen van een professionele beroepshouding en om een basis te leggen voor een professionele- en een beroepsidentiteit. De leerlijn loopt door de hele opleiding heen. De lessen zijn vooral gericht op de transfer van theorie naar praktijk. Het is onderdeel van het vak Begeleiding en loopbaan, met best wel een fors aantal uur. Hierdoor kunnen we ook echt de diepte in. De lessen zijn gericht op het toepassen in de praktijk. De studenten reflecteren op de dingen die zij gedaan hebben tijdens hun stage. Er is aandacht voor wie ben ik, wat wil ik, wat kan ik, waar liggen mijn kwaliteiten en wat zijn mijn waarden.”
Je bent in september begonnen. Wat is je eerste reactie na deze drie maanden?
“Officieel loopt het onderzoek naar de leerlijn voor de Comenius beurs op de mboRijnland locaties Zoetermeer en Leiden. Maar inmiddels zijn we uitgebreid met Gouda en Woerden. In de praktijk zijn dat zo’n 200 studenten. Dat is natuurlijk erg mooi. Mensen vinden het fijn dat er nu echt iets ligt. Het is een belangrijk onderwerp voor ons mooie vak.”
Wat zijn de reacties van de studenten?
“Ze vinden het echt wel interessant om het over een beroepshouding te hebben. Het gaat over je identiteit, je kwaliteiten en je ambities. Reflecteren moeten ze aan wennen. Je bent snel geneigd om eerst te benoemen wat je niet goed doet. Maar we beginnen met een moment waarop je trots op jezelf was tijdens je stage. En waarom was je daar trots op?”
Wat vraagt dit van het werkveld?
“De vraag vanuit het werkveld is duidelijk. Studenten zouden een betere beroepshouding moeten laten zien. De lessen op school zijn nu aangepast, waardoor studenten hopelijk goed voorbereid op stage gaan. Het zou een mooie en logische volgende stap zijn als de studenten ook op stage hun professionele beroepshouding gaan reflecteren. Dat zou voor het werkveld betekenen dat zij stagiaires bewust en/of anders moeten begeleiden in het ontwikkelen van een professionele beroepshouding. Maar eerst gaan we op school onderzoeken of de lessen uit de leerlijn effect hebben. De eerste groep eerstejaars die deze leerlijn volgt, gaat in februari 2025 op stage.”
Wat hoop je voor de toekomst?
“Uiteindelijk hoop ik dat studenten steviger in hun vak staan. Dat ze door deze leerlijn, naast hun professionele beroepshouding, ook beter om kunnen gaan met hectische situaties op het werk. Dat ze zich bewust zijn, dit ben ik en dit is mijn vak. Daarom hebben we ook gekozen voor de titel Stevig Leren Staan, zodat ze weerbaarder zijn op hun toekomstige werk. Het is een mooi vak, maar het heeft ook veel uitdagingen. En deze groep is nog relatief jong. Eigenlijk is het best logisch dat we ze nog een beetje aan de hand nemen, om ze vervolgens los te laten als ze stevig staan als verpleegkundige of verzorgende.”
Meedoen met jouw zorginstelling aan de leerlijn ‘Stevig leren staan als mbo-verpleegkundige/verzorgende’?
Wil jij studenten tijdens hun stage begeleiden rondom hun beroepsidentiteit, de professionele identiteit en de beroepshouding? Wil jij meehelpen dat jouw toekomstige collega’s steviger op de werkvloer staan? Neem contact op met Nellie Klaassen: nklaassen@mborijnland.nl
Wat is de Comenius beurs?
De Comenius beurs is een initiatief van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW). Het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) beheert het. De beurs richt zich op onderwijsinnovatie en was aanvankelijk alleen beschikbaar voor het hoger beroepsonderwijs (hbo) en wetenschappelijk onderwijs (wo). Sinds 2024 kunnen ook mbo-instellingen aanspraak maken op deze financiering. Dit jaar waren 28 beurzen van €50.000 beschikbaar, speciaal voor innovatieprojecten binnen het mbo, waaronder die van Nellie Klaassen. Zij heeft de prestigieuze Comenius beurs toegekend gekregen voor een periode van anderhalf jaar. De toekenning is een belangrijke mijlpaal voor het mbo-onderwijs en biedt nieuwe mogelijkheden voor innovatieve onderzoeksprojecten binnen het mbo.